Nieczęsto w jednej opowieści spotykają się Hohenzollernowie, XVIII-wieczny pałac, jeden z najbardziej niezwykłych zabytków techniki w Europie i pomysł na współczesną turystykę. W Jaśkowie właśnie tak się stało. Gościem Fundacji Pałac Jaśkowo był Franz Friedrich Prinz von Preussen prawnuk cesarza Wilhelma II. Wizyta szybko wykroczyła jednak poza kurtuazyjne spotkanie. Rozmowy dotyczyły m.in. tego, jak historia regionu może stać się jednym z jego atutów na przyszłość. Jaśkowo jest do takich rozmów miejscem szczególnym. Barokowy pałac von Jaskich stanął nad Jeziorem w 1721 roku. Przetrwał kolejne epoki, wojny i zmianę porządku społecznego po 1945 roku. Dziś Fundacja Pałac Jaśkowo chce nie tylko zachować zabytek, lecz także przywrócić mu funkcję miejsca żywego, dbającego o potrzeby regionu.
O potencjale turystycznym regionu
Barokowy pałac von Jaskich jest jednym ze świadków skomplikowanej historii naszego regionu. Ambicją Fundacji jest nie tylko zachowanie samego zabytku, ale także stworzenie miejsca opowiadającego o dziedzictwie kulturowym regionu i jego dawnych mieszkańcach. Franz Friedrich Prinz von Preussen przyjął zaproszenie i zapoznał się z działalnością Fundacji Pałac Jaśkowo, która zajmuje się ochroną i przywracaniem pamięci o historycznym założeniu pałacowym nad Jeziorem Jaśkowskim.
Za projektem stoi Maciej Olipra, prezes Fundacji Pałac Jaśkowo, przedsiębiorca związany zawodowo m.in. z marketingiem i turystyką. To on wraz z rodziną podjął się przywracania pałacu do życia. Równolegle rozwija Liva Park, projekt turystyczny położony w zachodniej części Mazur, którego filozofia również odwołuje się do Oberlandu, czyli historycznej krainy między Ostródą, Iławą i Pasłękiem. W czerwcu tego roku Olipra był inicjatorem debaty poświęconej korzeniom i tożsamości regionu, w której uczestniczyli m.in naukowcy z Polskiej Akademi Nauk, samorządowcy czy posłowie na Sejm, sam panel naukowy, który był wydarzeniem poprzedzającym bal w Pałacu Jaśkowo został objęty Patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Podczas wizyty rozmawiano m.in. o możliwości szerszej promocji tych terenów wśród osób zainteresowanych historią regionu, także poza granicami Polski. Franz Friedrich Prinz von Preussen zadeklarował wsparcie w promocji działalności Fundacji oraz inicjatyw związanych z ochroną dziedzictwa Pałacu Jaśkowo. Dla Fundacji jest to szansa na dotarcie do nowych środowisk i zwrócenie uwagi na region, który mimo wyjątkowej historii, krajobrazu i zachowanych zabytków wciąż pozostaje poza głównymi szlakami masowej turystyki.
Zaprosiliśmy Franza Friedricha Prinz von Preussen do Jaśkowa nie tylko ze względu na jego rodzinne związki z historią tych ziem. Zależy nam również na zaangażowaniu go w projekty charytatywne, bo ma w tym obszarze wieloletnie doświadczenie, docenione także przez samorząd województwa lubuskiego. Drugim ważnym kierunkiem jest planowane muzeum dziedzictwa kulturowego w Jaśkowie. Liczymy, że dzięki tej współpracy będziemy mogli dotrzeć do rodzinnych archiwów, dokumentów i materiałów, które pozwolą przywrócić pałac do jego pierwotnej formy i jeszcze pełniej opowiedzieć historię regionu oraz ludzi, którzy ją tworzyli – mówi Maciej Olipra, właściciel Liva Park, prezes Fundacji Pałac Jaśkowo.
Od ochrony zabytku do współpracy dla regionu
Z inicjatywy Macieja Olipry doszło również do spotkania w Urzędzie Miejskim w Zalewie. Prezes Fundacji zaproponował rozmowę z władzami gminy o możliwościach szerszej współpracy i wykorzystania dziedzictwa regionu w jego promocji. To ważny element całej wizyty, bo pojedynczy pałac, nawet tak wyjątkowy, nie stworzy samodzielnie silnego kierunku turystycznego. Atrakcją może stać się natomiast cała opowieść: Jaśkowo, gmina Zalewo, jeziora, miejscowości dawnego Oberlandu, Kanał Elbląski, architektura i historia mieszkańców tych ziem.
Staramy się jak najlepiej promować nasz region, wkładamy w to ogrom pracy – jednak nie jesteśmy w stanie zrobić tego sami. Stąd moja propozycja spotkania w Zalewie, które może być początkiem współpracy, w której samorząd, przedsiębiorcy i organizacje społeczne wykorzystają elementy atrakcyjne turystycznie do budowania rozpoznawalności całej okolicy – komentuje Maciej Olipra, właściciel Liva Park, Prezes Fundacji Pałac Jaśkowo
Franz Friedrich Prinz von Preussen zna polskie doświadczenie współpracy na poziomie samorządowym. Od lat jest związany z województwem lubuskim, gdzie się urodził i gdzie przez lata angażował się w działalność społeczną. Dzięki jego zaangażowaniu do lubuskich szpitali trafiło m.in kilkaset elektrycznych łóżek oraz wyposażenie przekazane przez Komandorię Zakonu Joannitów ze Szwajcarii. Z okazji swoich 75. urodzin zebrał również 8,5 tys. euro, które przeznaczył na Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży w Zaborze. W 2019 roku Sejmik Województwa Lubuskiego przyznał mu Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego
Jego dotychczasowa pomoc przy pośrednictwie w przekazywaniu wyposażenia dla lubuskich szpitali oraz pomoc dla Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży w Zaborze, Fundacja Pałac Jaśkowo odbiera jako znak, że doświadczenie to może w przyszłości przełożyć się również na inicjatywy służące mieszkańcom historycznego Oberlandu oraz promocji dziedzictwa tej części dzisiejszych Warmii i Mazur.
Kanał Elbląski jako symbol potencjału regionu
Dopełnieniem wizyty był rejs po Kanale Elbląskim, organizowaney we współpracy ze Sławomirem Dylewskim, prezesem Stowarzyszenia Miłośników Kanału Elbląskiego „Navicula”. W rejsie uczestniczyli Franz Friedrich Prinz von Preussen, Maciej Olipra oraz Kacper Materna, dyrektor rozwoju Liva Parku
Kanał Elbląski jest jednym z najbardziej niezwykłych zabytków techniki w Polsce i pozostaje żywym świadkiem historii regionu. Jego budowę rozpoczęto w XIX wieku, a pierwsze pochylnie uruchomiono w 1860 roku. Do dziś zachowany został unikalny system hydrotechniczny umożliwiający statkom pokonywanie znacznych różnic wysokości. Oryginalne urządzenia działają od ponad 160 lat, a Kanał, który powstawał pierwotnie jako element infrastruktury gospodarczej, pełni dziś przede wszystkim funkcję turystyczną i jest jednym z najcenniejszych zabytków hydrotechnicznych w Europie
Historia Kanału Elbląskiego dobrze pokazuje ciągłość dziejów tych terenów. Zmieniały się granice, państwa i gospodarcza rola drogi wodnej, jednak sam Kanał pozostał trwałym elementem lokalnego krajobrazu i tożsamości. Dziś może być również jednym z fundamentów dalszego rozwoju turystyki.
Wizyta Franza Friedricha Prinz von Preussen może być dla mieszkańców i turystków znakiem, że właśnie połączenie takich miejsc jak Kanał Elbląski, historyczne miejscowości gminy Zalewo oraz zabytki takie jak Pałac Jaśkowo mogą tworzyć atrakcyjną opowieść o regionie, która nie zatrzymuje się na jednej epoce czy jednym rozdziale historii, lecz pokazuje dziedzictwo tych ziem jako wspólny zasób, który warto poznawać, chronić i wykorzystywać do budowania ich współczesnej atrakcyjności.
Nasz pałac musi być uratowany, ale jego odnowione mury nie są celem samym w sobie. Mają stać się jednym z miejsc, dzięki którym ludzie zechcą przyjechać tutaj po raz pierwszy. A potem znaleźć powód, żeby zostać trochę dłużej. Stworzyć kolejny powód do dumy dla mieszkańców regionu i być motorem napędowym lokalnej gospodarki – podsumowuje Maciej Olipra, właściciel Liva Park, Prezes Fundacji Pałac Jaśkowo.
